Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσες πραγματικά… ο εαυτός σου; Όχι η φιλτραρισμένη εκδοχή σου, η “να είμαι ευγενική, μην παρεξηγηθώ”, όχι η εκδοχή που παίρνει βαθιές ανάσες πριν μιλήσει.
Η άλλη. Η αφιλτράριστη, η οριακά ακατάλληλη για το οικογενειακό τραπέζι. Εκείνη που δεν ζητάει άδεια από κανέναν.
Ίσως ήταν ενώ βρισκόσουν με ανθρώπους που σε νιώθουν και δεν χρειάζεται να κόβεις σκέψεις και λέξεις στη μέση.
Ίσως ήταν ενώ χόρευες μόνη σου μια τυχαία Τρίτη απόγευμα, σε ένα ταξίδι που σου θύμισε ότι υπάρχεις ή όταν διεκδίκησες κάτι που ήθελες πραγματικά, χωρίς να κάνεις διαπραγμάτευση με τον εσωτερικό σου κριτή.
Σε αυτές τις στιγμές;
Είσαι εσύ. Ολόκληρη. Χωρίς να μαζεύεις άκρες, χωρίς να μικραίνεις τον εαυτό σου για να χωρέσεις.
Και μετά έρχονται οι άλλες στιγμές.
Ένα βλέμμα δυσαρέσκειας.
Ένα “συγκαταβατικό” σχόλιο από τον σύντροφο ή την οικογένεια.
Μια σιωπή που λέει περισσότερα από χίλιες φράσεις. Και πριν καν το συνειδητοποιήσεις… μαζεύεσαι.
Όχι γιατί φοβάσαι.
Αλλά γιατί μέσα σου υπάρχει ένα παλιό πρόγραμμα που ενεργοποιείται με το παραμικρό:
“Μην ενοχλείς.”
“Μην προκαλείς.”
“Μην είσαι τόσο ‘πολύ’.”
Δεν είναι ανασφάλεια. Είναι αυτοεγκατάλειψη. Είναι τίμημα του “καλού κοριτσιού”.
Το κόστος του να είσαι “αρεστή”
Αυτό που θα σου πω πιθανότατα το έχεις νιώσει, αλλά δεν το έχεις πει δυνατά γιατί, ξέρεις… “μην ταράξουμε τα νερά”.
Κάθε φορά που προσαρμόζεσαι για να μην ταράξεις κανέναν, που κρύβεις την αλήθεια σου, για να είσαι “αγαπητή” ή “να μην σε απορρίψουν” πληρώνεις με ένα μικρό κομμάτι από τον εαυτό σου. Ένα πολύτιμο κομμάτι. Που μπορεί να μην χάνεται, αλλά αποσύρεται, και με τον καιρό ατροφεί. Όπως και η ενέργεια σου. Έτσι γεννιέται το “καλό κορίτσι”.
Η αποδεκτή εκδοχή του εαυτού σου που:
- Συμφωνεί για να μη φανεί “δύσκολη”.
- λέει “ναι” ενώ μέσα της ουρλιάζει “ΟΧΙ ”
- χαμογελάει ενώ εσωτερικά βρίζει
- ζητά συγγνώμη ακόμα και όταν δεν φταίει – επειδή υπάρχει
- χαμηλώνει τη φωνή για να μη φαίνεται “πολύ”
- Μικραίνει για να μην απειλήσει κανέναν
- επιλέγει το ασφαλές επειδή το αληθινό… φοβίζει
Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζεις να πεθαίνεις μέσα σου από ασφυξία. Αργά, ευγενικά με χαμόγελο. Ενώ οι γύρω σου σε αποδέχονται και σε αγαπούν. Συγχαρητήρια!
Ποια ήσουν πριν ο κόσμος σου πει ποια “πρέπει” να είσαι
Έχεις προσέξει τα παιδιά πριν τα «εκπαιδεύσουμε» να είναι κοινωνικά αποδεκτά; Είναι αφοπλιστικά ειλικρινά, αμετανόητα αυθόρμητα, και με μια διαίσθηση που δουλεύει καλύτερα κι από GPS. Κάπου όμως μέχρι την ηλικία των οκτώ ενώ ο εγκέφαλός σου ρούφαγε τα πάντα σαν σφουγγάρι, έμαθες ότι το να είσαι ο εαυτός σου δεν είναι ασφαλές.
Ίσως ήσουν “πολύ” χαρούμενη και κάποιος σε μάζεψε: “Ήρεμα. Μην κάνεις φασαρία.”
Ίσως σε είπαν “υπερβολική” ή “πολύ ευαίσθητη”, ενώ απλώς ένιωθες βαθιά.
Ίσως σε έκοψαν με ένα “να είσαι ρεαλίστρια”, όταν έκανες όνειρα (η καλύτερη συνταγή για να μην κάνεις ποτέ τίποτα συναρπαστικό).
Ίσως απλώς ήσουν εσύ — κι αυτό δεν ταίριαζε με τις προσδοκίες των μεγάλων.
Κι έτσι γεννήθηκε το πρώτο σου πρόγραμμα επιβίωσης: “Προσαρμόσου για να είσαι ασφαλής.” Το έγραψες στο νευρικό σου σύστημα σαν προεπιλεγμένη ρύθμιση. Όχι επειδή ήταν η “σωστή” επιλογή, αλλά επειδή τότε, ήταν η μόνη που σου έδινε ασφάλεια.
Και δεν το ξέχασες ποτέ. Γι’ αυτό τώρα, κάθε φορά που διαφωνείς, που κάποιος σε απορρίπτει ή απομακρύνεται, το σώμα σου πανικοβάλλεται σαν να πατάς κόκκινο κουμπί:
ΚΙΝΔΥΝΟΣ. ΑΠΟΡΡΙΨΗ. ΘΑΝΑΤΟΣ. (Ευχαριστούμε παιδικό υποσυνείδητο, πάντα drama queen.)
Γιατί για ένα παιδί, η απόρριψη σημαίνει θάνατο.
Μόνο που, μάντεψε…τώρα δεν είσαι παιδί. Είσαι ενήλικη. Και το παιχνίδι άλλαξε:
Το να επιβιώνεις δεν είναι πια ο στόχος. Το να ζεις, απόλυτα και ολοκληρωτικά, είναι.
Τα μοτίβα που σε κρατούν εγκλωβισμένη
Ως coach, το βλέπω ξανά και ξανά. Γυναίκες έξυπνες, ταλαντούχες, δυνατές, που όμως δεν θυμούνται πώς είναι να είναι ο εαυτός τους, που έχουν μάθει να συρρικνώνονται. Παλεύουν με τα ίδια μοτίβα, απλώς σε διαφορετική συσκευασία. Ίσως αναγνωρίσεις μερικά:
“Αν είναι να κάνω κάτι πρέπει να το κάνω τέλεια”
- Αναβάλλεις ή αποφεύγεις τη δράση γιατί φοβάσαι μην φανείς λίγη
- Εστιάζεις στα ελαττώματα και τα λάθη σου
- Κρατάς τα πάντα σε εκκρεμότητα μέχρι να είναι “άψογα”.
“Το να λέω όχι με κάνει εγωίστρια”
- Γίνεσαι διαθέσιμη για όλους.
- Σώζεις, φροντίζεις, ανακουφίζεις. Και στο τέλος, μένεις άδεια.
- Δεσμεύεσαι υπερβολικά και λες ναι σε αιτήματα που σε εξαντλούν, και μετά κρυφά τα απεχθάνεσαι.
“Αν ζητήσω βοήθεια, θα γίνω βάρος”
- Παίζεις τη δυνατή, ενώ μέσα σου βουλιάζεις.
- Υποβαθμίζεις τα προβλήματα σου και τα μοιράζεσαι μόνο όταν τα έχεις ήδη διορθώσει.
- Δίνεις υπερβολικά και λαμβάνεις λιγότερα για να διατηρήσεις την ψευδαίσθηση ότι είσαι απλός και «εύκολος» άνθρωπος
“Μιλώντας για την επιτυχία μου, οι άλλοι θα νιώσουν άβολα”
- Υποβαθμίζεις τα επιτεύγματα σου με φράσεις όπως “δεν είναι τίποτα”, “ήμουν απλά τυχερή”, ή “είχα πολύ βοήθεια”.
- Αποσιωπάς τις νίκες σου για να αποφύγεις τη ζήλια, ή να μη σε θεωρήσουν αλαζόνα.
- Μικραίνεις το “φως” σου – το εκτόπισμα σου, οικονομικά, επαγγελματικά, συναισθηματικά, ώστε οι άλλοι να μην αισθάνονται ότι “απειλούνται” (το συναντώ πολύ συχνά σε γυναίκες με τους άντρες συντρόφους τους).
“Είμαι υπεύθυνη για τα συναισθήματα των άλλων”
- Προσέχεις μην θίξεις/ ενοχλήσεις τους άλλους και παρακολουθώντας τη διάθεση όλων για να αποτρέψεις συγκρούσεις ή δυσφορία.
- Αναλαμβάνεις την ευθύνη ή ζητάς συγγνώμη για πράγματα που δεν είναι δική σου ευθύνη να διορθώσεις.
- Νιώθεις άβολα ή ενοχές όταν οι άλλοι είναι αναστατωμένοι, σαν να φταις εσύ.
“Αντιπαράθεση σημαίνει ότι έχω κάνει κάτι λάθος»
- Υποχωρείς γρήγορα απλά για να σταματήσεις την ένταση, ακόμα κι αν έχεις δίκιο ή νιώθεις άβολα.
- Αποφεύγεις να εκφράζεις διαφωνία και προσποιείσαι ότι όλα είναι καλά.
- Βιώνεις βαθιά ντροπή ή άγχος μετά από οποιαδήποτε αντιπαράθεση
Αναγνωρίζεις κάτι από αυτά; Δεν είναι ελαττώματα. Είναι μηχανισμοί ασφάλειας. Αλλά ασφάλεια και ελευθερία δεν συνυπάρχουν στο ίδιο δωμάτιο.
Η στιγμή που όλα αλλάζουν
Για κάθε γυναίκα που έχει επαφή με τον εαυτό της έρχεται κάποτε μια στιγμή που καλείτε να επιλέξει. Αν θα μείνει η “αποδεκτή εκδοχή” της, το ασφαλές, προβλέψιμο, εγκλωβισμένο “καλό κορίτσι” , ή αν θα γίνει η αληθινή εκδοχή της.
Κι εκεί, δεν υπάρχει δράμα. Υπάρχει μια απόφαση που λέει: «Δεν θα προδώσω ξανά τον εαυτό μου για την άνεση κανενός.»
Και τότε αλλάζουν όλα.
Επιστρέφοντας στον εαυτό σου
Unpopular opinion το ξέρω αλλά αυτή η εσωτερική μετακίνηση δεν πρόκειται να γίνει με affirmations. Ούτε με moodboard, ούτε motivational video στο TikTok. Η επιστροφή στον εαυτό σου ξεκινά παρατηρώντας
- Τη στιγμή που λες “ναι” ενώ μέσα σου φωνάζεις “όχι”
- Πώς αντιδρά το σώμα σου όταν καταπιέζεις κάτι ή κάτι δεν σου κάνει
- Πως αισθάνεσαι όταν τολμάς να είσαι αυθεντική, ακόμα κι όταν οι άλλοι νιώθουν άβολα.
Η αλήθεια είναι πως όταν σταματήσεις να είσαι το “καλό κορίτσι”, δεν θα νιώσεις αμέσως ελεύθερη. Μην περιμένεις πυροτεχνήματα.
Στην αρχή θα νιώσεις ένοχη.
Μετά άβολα. Και μετά… θα έρθει εκείνη η μικρή, σχεδόν ιερή στιγμή, που θα πεις “όχι” με καθαρή και ήρεμη φωνή. Και θα νιώσεις ένα μικρό “κλικ” μέσα σου. Αυτό είναι ελευθερία. Όχι η θεαματική, η ήσυχη. Η αληθινή.
Όταν αρχίζεις να θυμάσαι ποια είσαι στ’ αλήθεια
Αυτό που ακολουθεί δεν είναι αυτοβελτίωση. Σοβαρά τώρα δεν είσαι κάποιο project που χρειάζεται βελτίωση. Είναι υπενθύμιση. Επανασύνδεση. Επιστροφή σε εκείνη την αυθεντική, ανεπιτήδευτη εκδοχή σου, τη γυναίκα που δεν φοβάται να γελάσει δυνατά, να πει τη γνώμη της, να κάνει λάθος.
Φαντάσου να μπαίνεις σε έναν χώρο και να νιώθεις άνετα μέσα στο ίδιο σου το δέρμα.
Να παίρνεις αποφάσεις χωρίς να χρειάζεσαι έγκριση ή επιβεβαίωση.
Να βάζεις όρια χωρίς ενοχή, να ζητάς χωρίς ντροπή, να πιάνεις χώρο χωρίς να απολογείσαι. Και κυρίως, να είσαι ήρεμη να αναπνέεις. Να μην παίζεις ρόλους, να είσαι.
Η δουλειά που αλλάζει τα πάντα
Αν ήταν να σου δώσω ένα εργαλείο, θα ήταν αυτό:
Αναστοχασμός + Παρουσία + Ευθυγράμμιση.
Ο αναστοχασμός είναι εκείνη η αντικειμενική αλλά τρυφερή ματιά που σου δείχνει πού σε εγκατέλειψες/ εγκαταλείπεις. Πού είπες “ναι” ενώ έβραζες. Πού έκρυψες την αλήθεια σου για να μη χαλάσει κανενός το κέφι.
Η παρουσία είναι η στιγμή που αρχίζεις να ακούς το σώμα σου αντί να του κάνεις gaslight. Πώς σφίγγεσαι όταν νιώθεις απειλή. Πού κόβεται η ανάσα σου. Πως να το ηρεμήσεις, να το καθησυχάσεις, να του δείξεις ότι τώρα είναι ασφαλές.
Και η ευθυγράμμιση… εκεί είναι η μαγεία. Είναι η στιγμή που πράττεις σύμφωνα με αυτό που νιώθεις και χρειάζεσαι, όχι αυτό που “πρέπει”.
Το coaching εκεί βοηθά. Στο να χτίσεις συνειδητότητα, όχι μια νέα περσόνα. Αυτό είναι η ουσία της προσωπικής εξέλιξης. Η στιγμή που σταματάς να “δουλεύεις με τον εαυτό σου” και αρχίζεις να είσαι ο εαυτός σου. Όχι όταν σε αγαπούν όλοι, αλλά όταν σε αγαπάς εσύ παρά το ότι δεν θα σε αγαπούν όλοι. Γιατί στο τέλος της μέρας, το ζητούμενο δεν είναι να είσαι καλή αλλά να είσαι αληθινή. Και όχι, δεν σημαίνει ότι σταματάς να νοιάζεσαι για τους δικούς σου. Σημαίνει ότι σταματάς να προδίδεις εσένα για να τους κρατήσεις ικανοποιημένους.
Και ναι, το πρώτο “όχι” που θα πεις χωρίς ενοχές ήρεμα και χωρίς φόβο θα είναι το πρώτο σου αληθινό “ναι” στα δικά σου θέλω, στη δική σου ζωή.